|
|
 |
 |
|
|
१२ शान्तिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
12.132. अध्यायः 132
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रति ब्राह्मणानामापदि राज्ञा असाधुजनधनापहारेणापि तद्रक्षणस्य करणीयत्वोक्तिः॥ 1॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text
युधिष्ठिर उवाच। 12-132-0x(5715)(69969)
हीने परमके धर्मे सर्वलोकातिलङ्घने।
सर्वस्मिन्दस्युसाद्भूते पृथिव्यामुपजीवने॥ 12-132-1(69970)
केन स्विद्ब्राह्मणो जीवेज्जघन्ये काल आगते।
असंत्यजन्पुत्रपौत्राननुक्रोशात्पितामह॥ 12-132-2(69971)
भीष्म उवाच। 12-132-3x(5716)
विज्ञानबलमास्थाय जीवितव्यं तथा गते।
सर्वं साध्वर्थमेवेदमसाध्वर्थं न किंचन॥ 12-132-3(69972)
असाधुभ्योऽर्थमादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छति।
आत्मानं संक्रमं कृत्वा कृच्छ्रधर्मकृदेव सः॥ 12-132-4(69973)
अरोषेणात्मनो राजन्राज्ये स्थितिमकोपयन्।
अदत्तमप्याददीत् भ्रातुर्वित्तं ममेति वा॥ 12-132-5(69974)
विज्ञानबलपूतो यो वर्तते निन्दितेष्वपि।
वृत्तिविज्ञानवान्धीरः कस्तं वक्तुमिहार्हति॥ 12-132-6(69975)
येषां बहुकृता बुद्धिस्तेषामन्या न रोचते।
यजसा ते प्रवर्तन्ते बलवन्तो युधिष्ठिर॥ 12-132-7(69976)
यदैव प्रकृतं शास्त्रं जनस्तदनुवर्तते।
यदैवमध्यासेवन्ते मेध्रावी वाऽप्यथोत्तरम्॥ 12-132-8(69977)
ऋत्विक्पुरोहिताचार्यान्सत्कृतानभिसत्कृतान्।
न ब्राह्मणान्घातयीत दोषान्प्राप्नोति घातयन्॥ 12-132-9(69978)
एतत्प्रमाणं लोकस्य चक्षुरेतत्सातनम्।
तत्प्रमाणोऽवगाहेत तेन तत्साध्वसाधु वा॥ 12-132-10(69979)
हवो ग्रामवास्तव्या दोषान्ब्रूयुः परस्परम्।
न तेषां वचनाद्राजा सत्कुर्याद्धातयीत वा॥ 12-132-11(69980)
न वाच्यः परिवादो वै न श्रोतव्यः कथंचन।
कर्णौ तत्र पिधातव्यौ गन्तव्यं वा ततोऽन्यतः॥ 12-132-12(69981)
न सतां शीलमेतद्वै परिवादो न पैशुनम्।
गुणानामेव वक्तारः सन्तो नित्यं युधिष्ठिर॥ 12-132-13(69982)
यथा समधुरौ दम्यौ सुदान्तौ साधुवाहिनौ।
धुरमुद्यम्य वहतस्तथा वर्तेत वै नृपः॥ 12-132-14(69983)
यथायथाऽस्य बहवः सहायाः स्युस्तथा चरेत्।
आचारमेव मन्यन्ते गरीयो धर्मलक्षणम्॥ 12-132-15(69984)
अपरे नैवमिच्छन्ति ये शङ्खलिखिंतप्रियाः।
अर्थे क्षीणेऽथवा लुब्धास्ते ब्रूयुर्वाक्यमीदृशम्॥ 12-132-16(69985)
आर्षमष्यत्र पश्यन्ति विकर्मस्थस्य पातनम्।
न चार्षात्सदृशं किंचित्प्रमाणं दृश्यते क्वचित्॥ 12-132-17(69986)
देवा ह्यपि विकर्मस्थं घातयन्ति नराधमम्।
व्याजेन विन्दन्वित्तं हि धर्मतः परिहीयते॥ 12-132-18(69987)
सर्वतः सत्कृतः सद्भिर्भूतिप्रवरकारणैः।
हृदयेनाभ्यनुज्ञातो यो धर्मस्तं व्यवस्यति॥ 12-132-19(69988)
यश्चतुर्गुणसंपन्नं धर्मं वेद स धर्मवित्।
अहेरिव हि धर्मस्य पदं दुःखं गवेषितुम्॥ 12-132-20(69989)
यथा मृगस्य विद्धस्य मृगव्याधः पदं नयेत्।
लक्षेद्रुधिरपातेन तथा धर्मपदं नयेत्॥ 12-132-21(69990)
यथा सम्यग्वितेन पथा गन्तव्यमप्युत।
राजर्षीणां वृत्तमेतदेवं गच्छ युधिष्ठिर॥ ॥ 12-132-22(69991)
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि आपद्धर्मपर्वणि द्वात्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः॥ 132॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes
12-132-1 हीने धर्मे राज्ञामिति शेषः। परमके सर्वोपायेन ब्राह्मणा रक्ष्या इत्यस्मि्॥ 12-132-2 जघन्ये आपद्बहूले ब्राह्मणः केन जीदत्यस्य ब्राह्मणं कथं रक्षेदित्यर्थः॥ 12-132-3 साध्वर्थं सतानम्॥ 12-132-4 संक्रममागमनमार्गम्॥ 12-132-5 स्थितिं पालनधर्मम्। स्यष्टस्य राज्ञो ब्राह्मणपालनार्थं सर्वस्वहरणेऽपि दोषो नास्तीत्यर्थः॥ 12-132-6 वक्तुं निन्दितुम्॥ 12-132-9 अन्त्यापद्यपि ऋत्विधनवतोऽपि न घातयीत धनहरणेन हिंस्यादित्यर्थः। पुरोहिताचार्यै- सत्कृतैरपि सत्कृतः। नाऽब्राह्मणान्यादोषान्प्राप्नोति याजयन्निति ट. थ. द. पाठः॥ 12-132-11 स्तव्या ग्रामवासिनः॥ 12-132-16 एवं त्विगादीनामदड- लिखितस्य भ्रातुरपि हस्तच्छेदः कृतस्तादृशधर्मपरा॥ 12-132-19 सद्भिर्मन्वादिभिः सत्कृतः। भूतिप्रवरकारणैः भूतिप्रवरा ईश्वराः कारणानि पारम्पर्यागतानि कुलदेशग्रामादिपरिगृहीतानि तैरपि निमित्तैः सत्कृतः। मन्वादिभिरनुक्तोऽपि शिष्टैरादृत इत्यर्थः। हृदयेनाभ्यनुज्ञातः हेतुद्वयाभावेऽपि स्वयं च यो धर्मत्वेन निश्चितः॥ 12-132-20 चत्वारो गुणाः आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिश्चेति। य एषामविरुद्धश्चतुर्गुणसंपन्नः॥ 12-132-21 पदं स्थानं लक्षेल्लक्षयेत्। नयेत् अन्यान्प्रापयेत्। युक्त्येति शेषः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|